คอลัมน์ China Inside Out
นวัตกรรมจีนในยุคโควิด-19
___________________________________
สิ่งหนึ่งผมประทับใจอย่างมากในการจัดการปัญหาการแพร่ระบาดของเชื้อโควิด-19 ของจีนก็ได้แก่ การเห็นจีน “ปล่อยของ” นำเอานวัตกรรมด้านเทคโนโลยีและระบบดิจิตัลมาประยุกต์ใช้อย่างเป็นรูปธรรมและสร้างสรรค์
เราเห็นการก่อสร้างโรงพยาบาลขนาดใหญ่ โรงงานผลิตหน้ากากอนามัย และเตียงผู้ป่วยจำนวนมากในเวลาชั่วพริบตา หรือการแปลงสายการผลิตที่มีความยืดหยุ่นสูงของบริษัทชั้นนำจากเดิมที่ผลิตเครื่องปรับอากาศ รถยนต์ไฟฟ้า และอื่นๆ มาผลิตหน้ากากและเวชภัณฑ์ที่ขาดแคลนได้อย่างรวดเร็ว

สนามจริงทดสอบนวัตกรรมจีน
หลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 จีนก็นำเอานวัตกรรมจำนวนมากที่เคยอยู่ในขั้นทดลองไปเริ่มใช้งานจริง จนถือว่าเป็นการใช้ระบบ 5G ในอาณาเขตที่ใหญ่ที่สุดในโลก
การเรียนหนังสือทางไกลเป็นตัวอย่างแรกที่ผุดออกมา โดยโรงเรียนจัดส่งตารางเรียนพร้อมคู่มือข้อปฏิบัติอย่างละเอียดให้นักเรียนหลังหยุดยาวตรุษจีนในทันที

แถมหลายสิ่งถูกเพิ่มเติมไว้มากกว่ามาโรงเรียน เช่น การระบุเวลาตื่นนอน รับประทานอาหาร เคารพธงชาติ การเข้าเรียน ส่งการบ้าน ขณะที่ช่วงพักเบรกก็แนะนำให้นักเรียนเข้าห้องน้ำ ล้างมือ รับประทานอาหารว่าง และยืดเส้นยืดสายออกกำลังกาย เป็นต้น
ที่น่าสนใจคือ ภายหลังการปรับเปลี่ยนมาเรียนทางไกลเป็นเวลากว่า 1 เดือน เราไม่เห็นเด็กนักเรียนออกมางอแงแต่อย่างใด ซึ่งสะท้อนว่า “เด็กจีน” ยุคใหม่มีวินัยและความอดทนสูงมาก
สำหรับชีวิตคนทำงาน หลังหยุดยาวเทศกาลตรุษจีน รัฐบาลจีนก็ขอความร่วมมือให้ภาคเอกชนชะลอการเปิดสำนักงานอีกระยะ ให้พนักงานทำงานจากที่บ้าน ก่อนปรับให้ไปทำงานจริงแบบวันเว้นวันเมื่อต้นเดือนมีนาคม พร้อมขอให้บริษัทพ่นยาฆ่าเชื้อก่อนเปิดทำการ ตอนนี้การประชุมทางไกลกลายเป็นเรื่องปกติ
รัฐบาลยังขอให้บริษัทจัดที่นั่งพนักงานให้มีระยะห่าง 1 เมตร รวมไปถึงขอให้สถานที่อื่น อาทิ ร้านอาหาร จุดยืนต่อคิว ลิฟท์ และอื่นๆ ใช้แนวปฏิบัตินี้ด้วย

ในด้านสุขอนามัย จีนก็นำเอานวัตกรรมมาใช้ในการตรวจเชื้อไวรัสและรักษาพยาบาลทางไกลในหลายพื้นที่ แถมระบบการวินิจฉัยโรคยังถูกต่อยอดด้วยปัญญาประดิษฐ์ สามารถวิเคราะห์การติดเชื้อไวรัสที่มีความแม่นยำสูงถึง 96%

จีนยังมีเครื่องมือเจาะเลือดที่มีระบบอินฟาเรดซึ่งเมื่อทำปฏิกริยากับฮีโมโกลบินในเส้นเลือด ทำให้หาเส้นเลือดได้ง่าย ช่วยลดเวลาและความผิดพลาดในการเจาะเลือด
นอกจากนี้ มีการนำเอาหุ่นยนต์มาช่วยงานต้มสมุนสมุนไพร 24 ชั่วโมง และใช้รังสียูวีช่วยฆ่าเชื้อไวรัสในระบบขนส่งสาธารณะ

Alibaba และ WeChat สร้างคิวอาร์โค้ดต่อต้านไวรัส (Anti-Virus Code) ที่ใช้แสดงค่าความเสี่ยงในการติดเชื้อโควิด-19 ของผู้ใช้โทรศัพท์มือถือเวลาไปพื้นที่สาธารณะ โดยสีของคิวอาร์โค้ดจะเปลี่ยนไปตามระดับความเสี่ยง ได้แก่ สีเขียว (ผ่าน) สีเหลือง (สังเกตุการณ์) และสีแดง (กักบริเวณ)
ทั้งนี้ ระบบ 5G ยังทำให้การประเมินสถานะดังกล่าวสามารถตรวจจับและปรับเปลี่ยนเชิงลึกถึงระดับห้องและชั้นของอาคารได้เลยทีเดียว นอกจากนี้ เพื่อลดการตระหนกจากข่าวปลอม ประชาชนสามารถถามตอบหรือค้นหาข้อมูล ผ่าน Any Helper ของทั้งสองค่ายได้อีกด้วย
แว่นตำรวจจีนก็ได้รับการติดตั้งเครื่องสแกนอุณหภูมิด้วยระบบอินฟาเรดที่สามารถตรวจวัดอุณหภูมิฝูงชนได้คราวละ 100 คนในระยะห่าง 5 เมตร มีระบบการจดจำใบหน้า สามารถสแกนคิวอาร์โค้ดได้พร้อมสรรพ ราวกับเป็นโรโบคอปในหนังฮอลลีวูด

จีนยังให้ยกระดับการใช้เงินอิเล็กทรอนิกส์ในเชิงรุกเพื่อลดการสัมผัสธนบัตรและความเสี่ยง ทำให้คนจีนเสพติดการชำระเงินผ่านอาลีเพย์และวีแชตเพย์กันอย่างกว้างขวาง
ตู้จำหน่ายอาหารปรุงสุกพร้อมรับประทานโดยหุ่นยนต์ที่เปิดให้บริการ 24 ชั่วโมงก็ถูกนำมาใช้ทดแทนร้านอาหาร ขณะที่ตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติก็ถูกใช้เพื่อช่วยกระจายเวชภัณฑ์ เช่น หน้ากาก N95
รถยนต์ไร้คนขับก็ถูกใช้เพื่อการส่งอาหาร เวชภัณฑ์ และสินค้าอุปโภคบริโภคอื่นทั้งภายในและภายนอกอาคาร และยังถูกดัดแปลงไปทำความสะอาดถนนและพ่นยาฆ่าเชื้ออาคารบ้านเรือน ขณะที่โดรนก็ถูกใช้อย่างแพร่หลายเพื่อการส่งเวชภัณฑ์และของใช้จำเป็นเร่งด่วน
นวัตกรรมเหล่านี้ช่วยให้การใช้ชีวิตของประชาชนสะดวกสบาย เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน และลดความเสี่ยงในการติดเชื้อโควิด-19…ผมเองอดสงสัยไม่ได้ว่า จีนเอาเวลาตอนไหนไปพัฒนาสิ่งประดิษฐ์ล้ำยุคเหล่านี้ ซึ่งกว่าปัญหาการแพร่ระบาดของโควิด-19 จะสิ้นสุดลง เราคงได้เห็นนวัตกรรมดีๆ ของจีนอีกมาก
—————————————————

