HomeOpinionsเมื่อเด็กจีนเรียนออนไลน์

เมื่อเด็กจีนเรียนออนไลน์

คอลัมน์ China Inside Out

เมื่อเด็กจีนเรียนออนไลน์

———————————————-

หลังจากที่เล่าเรื่องราวที่จีนนำเอานวัตกรรมมากมายมาใช้ในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 ซึ่งหนึ่งในนั้นก็ได้แก่ ระบบการเรียนออนไลน์ ก็มีท่านผู้อ่านหลายรายสอบถามและขอให้ผมนำรายละเอียดมาแบ่งปันกับผู้อ่านเพิ่มเติมอีก

ผมก็เลยติดต่อไปยังเครือข่ายในจีน และได้รับข้อมูลจากผู้ปกครองหลายคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคุณแอนนี่ มือการตลาดของดัชมิลด์ในนครเซี่ยงไฮ้ ที่กรุณาส่งข้อมูลที่น่าสนใจมาให้เป็นวัตถุดิบสำหรับบทความในวันนี้กัน

ทันทีที่การแพร่ระบาดเกิดขึ้น รัฐบาลจีนก็สั่งให้สถาบันการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงมหาวิทยาลัยปิดการเรียนการสอนเป็นเวลา 3 เดือนตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน

- Advertisement -

หลังจากนั้น กระทรวงศึกษาธิการจีนก็ได้มอบแนวปฏิบัติให้โรงเรียนระดับมัธยมศึกษาหรือต่ำกว่าปรับระบบการเรียนการสอนเป็นแบบทางไกล โดยให้เริ่มนำร่องใช้ระบบดังกล่าวภายในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ หรือเพียงไม่ถึง 3 สัปดาห์หลังเชื้อโควิด-19 เริ่มกระจายตัว

พอหลังหยุดยาวตรุษจีน โรงเรียนก็ทยอยจัดส่งตารางเรียนพร้อมคู่มือข้อปฏิบัติที่มีตารางเวลากำกับโดยละเอียดให้แก่นักเรียนเพื่อการเตรียมตัว ข้อมูลหลายอย่างถูกใส่ไว้ในตารางเรียนและคู่มือมากกว่าที่เคยทำในโรงเรียน เช่น การระบุเวลาตื่นนอน รับประทานอาหาร เคารพธงชาติ และเข้าเรียนกับครูของโรงเรียนและส่งการบ้านของแต่ละวิชาออนไลน์ พร้อมคำแนะนำในการปฏิบัติตนในช่วงเวลานี้

ในกรณีของเซี่ยงไฮ้ การเรียนออนไลน์เริ่มกับโรงเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาก่อน โดยในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถือเป็นช่วงทดลองที่กำหนดให้เรียนในวันธรรมดาตั้งแต่เก้าโมงเช้าถึงบ่ายสอง

แต่พอเข้าเดือนมีนาคม ระบบก็เดินเต็มสูบโดยให้เรียนยาวถึงห้าโมงเย็น พักกลางวันสองชั่วโมง และมีเบรกสั้น ๆ ระหว่างวิชาเพื่อให้นักเรียนเข้าห้องน้ำ ล้างมือ รับประทานอาหารว่าง และยืดเส้นยืดสายออกกำลังกาย เป็นต้น

เครดิตภาพ: xinhuanet
เครดิตภาพ: xinhuanet

ท่านผู้อ่านอาจนึกดีใจแทนนักเรียนว่าคงไม่มีการบ้านต้องส่งมากนัก แต่แท้ที่จริงแล้วกลับพบว่า ครูอาจารย์ก็กรุณาจัดเต็มมากกว่าเดิม สั่งการบ้านเต็มพิกัดในทุกวิชา ไม่ให้ว่างเว้นแม้กระทั่งวันหยุด

อย่างเมื่อวันที่ 6 เมษายนที่ผ่านมาซึ่งเป็นวันหยุดชดเชยวันเชงเม้ง นักเรียนในทุกระดับชั้นก็ได้รับการบ้านเพิ่มขึ้นกันถ้วนหน้า สงสัยคงไม่อยากให้นักเรียนมีเวลาว่างมากเกินไป

การเรียนออนไลน์นับว่ามีข้อดีอยู่หลายประการ นอกจากการประหยัดเวลาในการเดินทางไปกลับเช้าเย็นแล้ว ลดโอกาสความเสี่ยงและความกังวลใจในการติดเชื้อในห้วงเวลานี้ไปได้มาก ก็ยังทำให้เด็กนักเรียนมีเวลาอยู่กับผู้ปกครองมากขึ้น (ซึ่งผู้ปกครองคงจะปวดเศียรเวียนเกล้ามากขึ้นเช่นกัน)

เครดิตภาพ: xinhuanet

พอนั่งเรียนคนเดียวก็ทำให้เด็กได้ฝึกฝนการฟังและมีสมาธิกับการเรียนมากขึ้น สามารถซึมซับเนื้อหาการสอนของคุณครูได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยไม่ลดโอกาสในการมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นและซักถามข้อสงสัยแต่ประการใด ทำให้เด็กหลายคนได้ผลการเรียนที่ดีขึ้นมากจากระบบการเรียนออนไลน์

ระบบฯ ยังเปิดโอกาสให้กระทรวงศึกษาธิการของจีนสร้างเนื้อหาสาระการเรียนการสอนที่ดีและมีมาตรฐานใกล้เคียงกันยิ่งขึ้น ครูประจำวิชาอาจเลือกเอาวิดีโอการสอนที่ส่วนกลางจัดทำขึ้นมาช่วยในการเรียนการสอน 50% และสอนเนื้อหาอีก 50% ด้วยตนเอง ทำให้มาตรฐานการเรียนการสอนของจีนถูกยกระดับสูงขึ้นในวงกว้าง

บางท่านอาจแย้งว่า ในช่วงแรกของการทดลองใช้ระบบฯ ซึ่งโปรแกรมกลางใช้ภาษาจีนเป็นหลัก ก็ทำให้คุณครูต่างชาติที่อ่านภาษาจีนไม่ออกประสบปัญหาในการใช้โปรแกรมเช่นกัน ผู้สอนบางท่านกดผิดและออกจากโปรแกรมไปถึงสองครั้ง

นอกจากนี้ ระบบที่ยังไม่เสถียร และความแปลกใหม่ในมุมของผู้ใช้ รวมทั้งการมีคนล็อกอินเข้ามาพร้อม ๆ กันเป็นจำนวนมาก ก็เพิ่มแรงกดดันเป็นอย่างมาก

เครดิตภาพ: xinhuanet
เครดิตภาพ: xinhuanet

ลองคิดดูเฉพาะนักเรียนเกรด 12 ในจีนที่ต้องการสอบแข่งเอ็นทรานซ์เข้ามหาวิทยาลัยในแต่ละปีมีจำนวนถึง 176 ล้านคน (ซึ่งราว 60% จะผิดหวังสอบไม่ติดในแต่ละปี) ผมประเมินคร่าว ๆ ว่า จำนวนนักเรียนที่เข้ามาใช้ระบบฯ ผนวกกับจำนวนผู้ใช้อินเตอร์เน็ตทั่วไปก็น่าจะมากกว่า 1,000 ล้านคน ซึ่งส่งผลให้โปรแกรมกลางในระยะแรกไม่สามารถรองรับได้

ในเวลาต่อมา ระบบฯ ได้เปิดโอกาสให้ครูผู้สอนเลือกใช้โปรแกรมและแอพลิเคชั่นที่สะดวก เช่น ครูจีนอาจเลือกใช้แอพ QQ และ WeChat ขณะที่ครูฝรั่งอาจใช้ Zoom มินิ-วิดีโอ และวิดีโอไฟล์ ซึ่งทำให้เด็กจีนพลอยได้เรียนรู้โปรแกรมการเรียนทางไกลที่หลากหลายไปด้วย

ขณะเดียวกัน เด็กนักเรียนสามารถเลือกเรียนผ่านคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ แล็บทอป และโทรศัพท์มือถือที่สามารถเปิดหลายจอเพื่อการสื่อสารได้ในเวลาเดียวกัน เด็กที่เก่งในบางวิชา เมื่อตอบคำถามของคุณครูได้แล้ว ก็อาจใช้ช่วงเวลานั้นเงี่ยหูฟังการสนทนาระหว่างคุณครูและเพื่อนร่วมชั้น ขณะเดียวกันก็อาจคลิ๊กแช็ตกับเพื่อน หรือเปิดหน้าจอใหม่เพื่อทำการบ้านหรือค้นหาข้อมูลอื่น

ด้วยระบบ 5G ที่ใช้อย่างแพร่หลายในเมืองใหญ่ของจีน ก็ทำให้การเรียนการสอนไร้ปัญหาอุปสรรคในการสื่อสารที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงนี้

สำหรับนักเรียนในเมืองรองที่ระบบอินเตอร์เน็ตยังไม่พัฒนาอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านซีกตะวันตกของจีน ก็อาจประสบปัญหาการสื่อสารทางอินเตอร์เน็ตอยู่บ้าง ซึ่งรัฐบาลก็ได้จัดเตรียมเนื้อหาการเรียนการสอนผ่านโทรทัศน์ช่องพิเศษเพื่อการศึกษาเอาไว้ให้

ที่น่าสนใจประการหนึ่งก็คือ ภายหลังการเปลี่ยนมาเรียนทางไกลเป็นเวลากว่า 2 เดือน เราไม่เห็นเด็กนักเรียนออกมางอแงแต่อย่างใด ซึ่งสะท้อนว่า “เด็กจีน” ยุคใหม่มีวินัยและความอดทนที่สูงมาก

ผู้เชี่ยวชาญท่านหนึ่งเปรยว่า “มองออกไปอีก 10-15 ปีข้างหน้าเมื่อเด็กเหล่านี้เข้าสู่ระบบแรงงาน ก็จะเป็นพื้นฐานสำคัญที่ทำให้จีนในยุคหน้าเติบใหญ่และแข็งแกร่งยิ่งขึ้นไปอีก”

เครดิตภาพ: xinhuanet

แต่ใช่ว่าทุกสิ่งจะมีแต่ข้อดี ระบบการเรียนออนไลน์ก็ทำให้เด็กนักเรียนต้องจ้องอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์และโทรทัศน์วันละหลายชั่วโมง ยิ่งหากรวมเวลาที่ต้องทำการบ้านอีก ก็ทำให้เด็กนักเรียนต้องอยู่กับหน้าจอคอมพิวเตอร์จนถึงราวเที่ยงคืนแทบทุกวัน

ระบบการเรียนและการสอนแบบจัดเต็มของคุณครูดังกล่าวอาจส่งผลเสียต่อสายตาและสร้างความเครียดกับเด็กนักเรียน

นอกจากนี้ ระบบฯ ยังมีความท้าทายซ่อนอยู่ในหลายมิติ สาขาวิชาและระดับอายุอาจมีความเหมาะสมสำหรับระบบการเรียนทางไกลแตกต่างกัน วิชาคณิตศาสตร์ และภาษาศาสตร์อาจเหมาะสมมากกว่าวิชาวาดเขียน ดนตรี และวิทยาศาสตร์ภาคปฏิบัติ

ขณะที่เด็กที่มีอายุน้อยก็มีทักษะในการใช้โปรแกรมและระบบการเรียนออนไลน์ต่ำกว่านักเรียนที่มีอายุมากกว่า ซึ่งเกี่ยวโยงไปถึงความท้าทายในการประเมินผลการเรียนการสอน

การเรียนรู้การเข้าสังคมและการสั่งสมประสบการณ์ในวัยเด็กก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่อาจขาดหายไป เรียกว่าเด็กอาจเก่งในเรื่องเรียน แต่อ่อนในเรื่องโลกกว้าง

เครดิตภาพ: xinhuanet

การเรียนออนไลน์ยังอาจทำให้ความสัมพันธ์และความผูกพันระหว่างคุณครูกับนักเรียน และระหว่างโรงเรียนกับนักเรียน รวมทั้งระหว่างเพื่อนนักเรียนด้วยกันหดหายไปไม่มากก็น้อย

ดังจะเห็นได้ว่า หลังจากใช้ระบบการเรียนทางไกลได้ระยะหนึ่ง เด็กนักเรียนจำนวนมากก็ล้มเลิกความคิดที่อยากเรียนแบบโฮมสกูล (Home School) กันไปแล้ว อาจเพราะคิดถึงเพื่อน และกลัวว่าหากไม่ได้เจอะเจอเพื่อนฝูงกันนาน ก็กลัวจะจำหน้ากันไม่ได้

แม้ว่าเด็กนักเรียนอาจมีอิสระในบางด้าน เช่น การใส่ชุดนอนเรียนหนังสือ การผละจากหน้าจอไปทำอะไรชั่วขณะได้ หรือแม้กระทั่งการแอบกินขนมขณะเรียนโดยที่คุณครูไม่เห็น แต่ก็อาจสูญเสียอิสระในการเล่นตามภาษาเด็ก และการสรวลเสเฮฮากับเพื่อน ๆ เมื่อถามว่าการเรียนออนไลน์ทำให้เด็กนักเรียนคิดถึงอะไรมากที่สุด นักเรียนชายคนหนึ่งตอบอย่างไม่ลังเลว่า “ผมคิดถึงช่วงเวลาของการเตะฟุตบอลกับเพื่อน ๆ ช่วงพักกลางวันครับ”

มนุษย์เราเป็นสัตว์สังคม การเรียนออนไลน์อาจช่วยแก้ไขปัญหาวิกฤติโควิด-19 ที่เราต้องการรักษาระยะห่างทางสังคมไว้ ก็ไม่รู้ว่าเมื่อสถานการณ์ทุกอย่างกลับเป็นปกติแล้ว จีนจะตัดสินใจอย่างไรกับระบบการเรียนการสอนออนไลน์ แต่สำหรับผมแล้ว การเรียนการสอนในรูปแบบเดิมก็ยังขลังอยู่เสมอ

——————————————————-

 เครดิตภาพ: Xinhuanet

Business Today
Business Todayhttps://businesstoday.co
Supporting Thailand's business communities./ FB Page: Business Today Thai/ Social: Business Today Thai (สำหรับ Twitter, YouTube, Telegram)/ LINE: @Business today/ เว็บที่เกี่ยวข้อง: Thailand Today: www.thailandtoday.co/ FB: Thailantoday.co (English)/ Thailand Today News: www.thailandtoday.news/ FB: Thailandtoday.news (Mandarin Chinese)

Latest

ติดตามข่าวสารอัพเดททันใจจาก Businesstoday ได้โดยกรอกอีเมลด้านล่าง

Related News