สื่อตีข่าว อิหร่านยื่นข้อเสนอใหม่ต่อสหรัฐฯ เปิดฮอร์มุซ-ยุติสงคราม พักเจรจานิวเคลียร์ไว้ก่อน

สำนักข่าว Axios รายงานโดยอ้างเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และแหล่งข่าวที่ทราบเรื่องว่า อิหร่านได้ยื่นข้อเสนอใหม่ต่อสหรัฐฯ ผ่านคนกลางปากีสถาน โดยมีเป้าหมายเพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซและยุติสงคราม ขณะที่ประเด็นเจรจานิวเคลียร์จะถูกเลื่อนไปหารือในระยะถัดไป

รายงานดังกล่าวมีขึ้นท่ามกลางภาวะชะงักงันของความพยายามทางการทูตระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน หลังการเจรจารอบก่อนหน้ายังไม่สามารถหาทางออกได้ โดย Axios ระบุว่า ข้อเสนอของอิหร่านต้องการแยกประเด็น “การเปิดช่องแคบฮอร์มุซและยุติสงคราม” ออกจาก “การเจรจานิวเคลียร์” เพื่อให้สามารถบรรลุข้อตกลงเฉพาะหน้าได้เร็วขึ้น

สาระสำคัญของข้อเสนอ คือ การแก้ปัญหาวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซและมาตรการปิดล้อมของสหรัฐฯ เป็นลำดับแรก โดยอาจขยายระยะเวลาหยุดยิงออกไปเป็นระยะยาว หรือเดินหน้าไปสู่ข้อตกลงยุติสงครามอย่างถาวร จากนั้นจึงค่อยกลับมาเจรจาประเด็นนิวเคลียร์ในภายหลัง เมื่อช่องแคบฮอร์มุซกลับมาเปิดเดินเรือและการปิดล้อมถูกยกเลิกแล้ว

Axios ระบุด้วยว่า ทำเนียบขาวได้รับข้อเสนอนี้แล้ว แต่ยังไม่ชัดเจนว่าสหรัฐฯ พร้อมจะพิจารณาแนวทางดังกล่าวหรือไม่ ขณะที่โฆษกทำเนียบขาวระบุว่า การหารือทางการทูตดังกล่าวเป็นเรื่องอ่อนไหว และสหรัฐฯ จะไม่เจรจาผ่านสื่อ พร้อมย้ำว่าข้อตกลงใด ๆ ต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ของประชาชนอเมริกัน และต้องไม่เปิดทางให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์

ด้าน Reuters รายงานตาม Axios ว่า อิหร่านส่งข้อเสนอดังกล่าวผ่านผู้ไกล่เกลี่ยจากปากีสถาน โดยอ้างเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ 1 ราย และแหล่งข่าวที่ทราบเรื่องอีก 2 ราย อย่างไรก็ตาม รายงานนี้ยังคงอยู่ในระดับ “อ้างแหล่งข่าว” และยังไม่มีแถลงการณ์ยืนยันอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลสหรัฐฯ หรืออิหร่านในรายละเอียดของข้อเสนอ

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังนายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน เดินสายหารือทางการทูตในภูมิภาค โดยก่อนหน้านี้ได้เดินทางไปปากีสถาน แต่ยังไม่มีความคืบหน้าชัดเจนในการเจรจา ขณะที่ Axios ระบุว่า สหรัฐฯ เคยเตรียมส่งคณะผู้แทนไปหารือที่กรุงอิสลามาบัด แต่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ตัดสินใจยกเลิกการเดินทางดังกล่าว หลังเห็นว่าท่าทีของอิหร่านยังไม่ชัดเจนเพียงพอ

ขณะเดียวกัน Reuters รายงานว่า อารักชีได้หารือกับสุลต่านไฮษัม บิน ฏอริก อัล ซาอิด แห่งโอมาน ที่กรุงมัสกัต เมื่อวันที่ 26 เม.ย. โดยประเด็นหารือครอบคลุมความมั่นคงในช่องแคบฮอร์มุซ น่านน้ำอ่าวเปอร์เซีย และความพยายามทางการทูตเพื่อยุติความขัดแย้งระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ

ช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของตลาดพลังงานโลก เนื่องจากเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซราวหนึ่งในห้าของปริมาณการขนส่งทั่วโลก Reuters ระบุว่า การปิดช่องแคบดังกล่าวทำให้การเดินเรือหยุดชะงัก ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น และเพิ่มแรงกดดันต่อเงินเฟ้อ รวมถึงแนวโน้มเศรษฐกิจโลก

ตลาดการเงินตอบรับข่าวดังกล่าวอย่างระมัดระวัง โดย Reuters รายงานว่า เงินดอลลาร์สหรัฐฯ ผันผวน ขณะที่นักลงทุนประเมินโอกาสของข้อตกลงสันติภาพในตะวันออกกลาง ท่ามกลางราคาน้ำมันที่ยังอยู่ในระดับสูง โดยราคาน้ำมันดิบเบรนต์ปรับขึ้นแตะราว 107.20 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และ WTI อยู่ที่ราว 95.80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในการซื้อขายวันจันทร์

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ยังมองว่าสถานการณ์มีความเปราะบางสูง เนื่องจากสหรัฐฯ ต้องการให้อิหร่านระงับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมและจัดการคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะ ขณะที่อิหร่านต้องการให้ยกเลิกการปิดล้อม ยอมรับสิทธิของอิหร่าน และคลี่คลายประเด็นการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ

สำหรับตลาดพลังงานและตลาดการเงินโลก ประเด็นสำคัญที่ต้องติดตามต่อไปคือ สหรัฐฯ จะยอมรับแนวทาง “เปิดฮอร์มุซก่อน เจรจานิวเคลียร์ภายหลัง” หรือไม่ เพราะหากข้อเสนอนี้เดินหน้าได้จริง อาจช่วยลดแรงกดดันต่อราคาน้ำมันและเงินเฟ้อโลกในระยะสั้น แต่หากการเจรจาล้มเหลว ความเสี่ยงด้านพลังงานและความผันผวนของสินทรัพย์เสี่ยงอาจกลับมาเพิ่มขึ้นอีกครั้ง