สหรัฐอเมริกาและอิหร่านมีความคืบหน้าในการเจรจาที่สวิตเซอร์แลนด์ หลังทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องต่อ “Roadmap” เพื่อเดินหน้าสู่ข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายใน 60 วัน พร้อมจัดตั้งกลไกลดความขัดแย้งในเลบานอน ท่ามกลางความหวังว่าจะช่วยลดแรงกดดันด้านภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลาง
แถลงการณ์ร่วมจากประเทศผู้ไกล่เกลี่ย ได้แก่ กาตาร์และปากีสถาน ระบุว่า การหารือที่เมือง Bürgenstock ใกล้ทะเลสาบลูเซิร์น ดำเนินไปในบรรยากาศเชิงบวกและสร้างสรรค์ โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องให้เดินหน้าการหารือทางเทคนิคในประเด็นสำคัญ ทั้งโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน มาตรการคว่ำบาตร และกลไกการระงับข้อพิพาท
ภายใต้กรอบบันทึกความเข้าใจที่มีการลงนามไว้ก่อนหน้านี้ สหรัฐฯ และอิหร่านจะจัดตั้ง “คณะกรรมการระดับสูง” เพื่อกำกับดูแลกระบวนการเจรจาในเชิงนโยบาย โดยหัวหน้าคณะเจรจาของทั้งสองฝ่ายจะรายงานความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง และนำคณะทำงานในประเด็นหลักที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงและเศรษฐกิจ
อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือการจัดตั้งกลไก “ลดความขัดแย้ง” ระหว่างสหรัฐฯ อิหร่าน และเลบานอน โดยมีประเทศผู้ไกล่เกลี่ยร่วมสนับสนุน เพื่อผลักดันการยุติปฏิบัติการทางทหารในเลบานอนอย่างสมบูรณ์ หลังพื้นที่ดังกล่าวยังคงมีความตึงเครียดจากการปะทะระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์
อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ระบุว่า การเจรจาครั้งนี้ถือเป็น “ความคืบหน้าครั้งใหญ่” โดยอิหร่านได้รับสัญญาณผ่อนปรนในหลายด้าน ทั้งการส่งออกน้ำมันและปิโตรเคมี การปลดล็อกทรัพย์สินบางส่วนที่ถูกแช่แข็ง และการเริ่มต้นแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจ
อย่างไรก็ตาม อิหร่านย้ำว่า กลไกลดความขัดแย้งในเลบานอนจะเป็น “บททดสอบแรก” ของข้อตกลง เนื่องจากสถานการณ์ในพื้นที่ยังคงเปราะบาง และอาจส่งผลต่อความสำเร็จของการเจรจาโดยรวม
ฝั่งสหรัฐฯ นำคณะเจรจาโดย เจดี แวนซ์ ซึ่งระบุว่า การหารือยังเดินหน้าต่อเนื่อง และปฏิเสธรายงานก่อนหน้านี้ที่ระบุว่าอิหร่านถอนตัวจากโต๊ะเจรจา พร้อมย้ำว่าสหรัฐฯ ต้องการเปิดบทใหม่ของความสัมพันธ์กับอิหร่าน หากทุกฝ่ายสามารถปฏิบัติตามกรอบข้อตกลงได้จริง
การหารือยังครอบคลุมประเด็นช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือพลังงานสำคัญของโลก โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องให้เปิดเส้นทางเดินเรือโดยไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมอย่างน้อย 60 วัน และออกแบบกลไกสื่อสารเพื่อป้องกันเหตุการณ์ที่อาจกระทบต่อการขนส่งพลังงานและสินค้าเชิงพาณิชย์
แม้มีความคืบหน้า แต่สถานการณ์ยังคงมีความเสี่ยง หลังอิหร่านส่งสัญญาณตอบโต้จากเหตุโจมตีในเลบานอน ขณะที่กองทัพสหรัฐฯ ยืนยันว่าช่องแคบฮอร์มุซยังเปิดใช้งานได้ และอิหร่านไม่ได้มีอำนาจควบคุมเส้นทางดังกล่าวโดยสมบูรณ์
ด้านโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยังคงแสดงท่าทีแข็งกร้าว โดยเรียกร้องให้อิหร่านหยุดสนับสนุนกลุ่มตัวแทนในเลบานอน พร้อมเตือนว่าสหรัฐฯ ยังมีทางเลือกในการใช้มาตรการกดดันเพิ่มเติม หากอิหร่านไม่ปฏิบัติตามข้อตกลง
ทั้งนี้ การหารือทางเทคนิคจะเดินหน้าต่อเนื่องตลอดสัปดาห์ โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายในกรอบเวลา 60 วัน ซึ่งอาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญต่อเสถียรภาพในตะวันออกกลาง ราคาพลังงาน และทิศทางความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ในระยะถัดไป
