HomeMoney2knowหนี้ท่วมหัว...เอาตัวรอดอย่างไร

หนี้ท่วมหัว…เอาตัวรอดอย่างไร

คอลัมน์ “MoneyFIn”

ที่ผ่านมาเราอาจจะได้ยินข่าวเศรษฐกิจที่บ่งบอกถึงฐานะทางการเงินของคนไทยเราว่ากำลังอยู่ในภาวะ “หนี้ท่วมหัว” ภาระหนี้ครัวเรือนอยู่ในระดับสูง รายได้ไม่พอใช้จ่ายเพราะต้องเอาไปจ่ายหนี้ต่อเดือนในจำนวนที่สูงพอๆ กับรายได้ที่หาได้มา

ครัวเรือนไทยมีแนวโน้มที่เป็นหนี้ง่ายขึ้นและสูงขึ้นติดลำดับโลก หากมีรายได้เข้ากระเป๋า 100 บาท จำต้องเอาไปจ่ายหนี้เสียก่อนถึงเกือบ 80 บาท ทำให้ไม่มีเงินเพียงพอที่จะเอาไปจับจ่ายใช้สอยในชีวิตประจำวัน ส่งผลสุดท้ายจึงไม่มีเงินเหลือเก็บออม

นำไปสู่การ “ชักหน้าไม่ถึงหลัง” กู้หนี้ใหม่มาโปะหนี้เก่าวนไปไม่รู้จบ เป็นดินพอกหางหมู กลายเป็นหนี้เสีย สูญเสียประวัติทางการเงิน สุดท้ายต้องไปพึ่งพาแหล่งเงินนอกระบบที่ดอกเบี้ยสุดโหดจ่ายคืนได้แต่ดอกเบี้ย จนบางรายถึงกับต้องล้มละลายทางการเงิน

นับเป็นปัญหาเชาว์ปัญญาทางการเงินที่มีมานานว่าอะไรเกิดก่อนกันระหว่าง “เป็นหนี้จึงไม่มีเงินออม หรือ ไม่มีเงินออมจึงเป็นหนี้” และจะแก้ปัญหาที่วนเวียนไม่รู้จบนี้กันอย่างไร

- Advertisement -

เมื่อช่วงกลางสัปดาห์ที่ผ่านมา สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ออกมาเปิดเผยตัวเลขหนี้ครัวเรือนประจำไตรมาส 2 ปี 2562 ว่า สัดส่วนหนี้สินครัวเรือนต่อ GDP ของไทยอยู่ที่ร้อยละ 78.7 มีแนวโน้มลดลงจากที่เคยขึ้นไปสูงสุดเมื่อปี 2558

โดยกว่า 34% ของหนี้ครวเรือนเป็นการกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย 13% เป็นหนี้เกี่ยวกับยานยนต์ 18%เป็นสินเชื่อเพื่อประกอบธุรกิจ ส่วนสินเชื่อเพื่อการอุปโภค บริโภคส่วนบุคคลมีสัดส่วนประมาณ 32%

จะเห็นได้ว่าสัดส่วนหนี้ส่วนใหญ่ของครัวเรือนไทยกระจุกตัวอยู่ที่การกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย และหนี้เพื่อการอุปโภคบริโภค

ประเด็นนี้ ดร.สรา ชื่นโชคสันต์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ศึกษาปัญหาหนี้ครัวเรือนไทยไว้อย่างเจาะลึกเคยกว่าวไว้ในงานเสวนา “ถอดรหัสหนี้ครัวเรือนไทยจาก micro data และข้อมูลเชิงพฤติกรรม” เมื่อเดือนตุลาคม 2562 ว่าปัญหาสำคัญของหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูง จุดเริ่มต้นนั้นมาจาก “เงินออมต่อเดือนของครัวเรือนไทยน้อยเกินไป”

 

ที่มา: ธนาคารแห่งประเทศไทย

พอเงินออมต่อเดือนเก็บสะสมได้น้อย จะนำไปสู่ปัญหาต่อไปคือ เวลาจะซื้อทรัพย์สินชิ้นใหญ่อย่างรถหรือบ้านก็ต้องกู้เงินเต็มจำนวน หนี้เลยสูงตามมา ภาระต่อเดือนที่ต้องจ่ายคืนหนี้จึงสูงตามไปด้วย ทำให้เหลือเงินต่อเดือนน้อย นำมาสู่ทางเลือกระยะเวลาผ่อนนานขึ้น

ดร.สรา บอกว่าระยะเวลาที่ผ่อนนานขึ้นนำมาสู่ “ความเสี่ยง” ที่จะทำให้หนี้กลายหนี้เสียหรือ NPL ในอนาคต

โดยสัดส่วนของหนี้เสียในส่วนของสินเชื่อเพื่อการอุปโภคบริโภคของธนาคารพาณิชย์ในไตรมาส 3 ปี 2562 จากข้อมูลของ สศช.ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ 2.81% ต่อสินเชื่อรวม จาก 2.74% ในไตรมาสก่อนหน้า แม้คุณภาพสินเชื่อส่วนบุคคลอื่นๆ ปรับตัวดีขึ้น แต่สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย รถยนต์และบัตรเครดิตยังคงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

จากข้อมูลงานวิจัยจะเห็นได้ว่าวงจรของกับดักหนี้สินที่ไม่สิ้นสุด ถ้าจากตัวบุคคลมาจากจุดเริ่มต้นของการเก็บออมที่ไม่เพียงพอ ในส่วนของสถาบันการเงินนั้นมีการแข่งขันในตลาดของการปล่อยกู้สินเชื่อส่วนบุคคล บัตรเครดิต โปรโมชั่นล่อใจผ่อนน้อย ผ่อนนาน 0%

เมื่อกลุ่มลูกค้ากลุ่มแรกกลายเป็นหนี้เสีย การขยายตลาดหากลุ่มลูกค้าเป้าหมายถัดไปกลายเป็นกลุ่มคนที่มีฐานะทางการเงินที่ด้อยลงไปเรื่อยๆ

ที่มา: ธนาคารแห่งประเทศไทย

กลุ่มที่กลายเป็นหนี้เสียตัวเลขอายุน้อยลง เพราะเริ่มทำงาน มีเงินเดือนก็ตกเป็นเป้าหมายเป็นลูกหนี้ของสถาบันการเงินเสียแล้ว

ขณะที่องค์ความรู้ของการจัดการทางการเงินส่วนบุคคล แม้ช่วงที่ผ่านมาจะเห็นการทำงานเชิงรุกจากทั้งภาครัฐและเอกชน สถาบันทางการเงินในการให้ความรู้ในการวางแผนการเงินส่วนบุคคลว่าจะมีวิธีการบริหารการเงินส่วนบุคคลอย่างไร แต่ก็ยังต้องใช้เวลาที่จะทำให้ความรู้ทางการเงินของคนไทยเพียงพอที่จะทำให้สุขภาพทางการเงินแข็งแรง

ที่จริงแล้วหลักสูตรความรู้เช่นนี้ควรบรรจุลงในหลักสูตรการเรียนการสอนให้เรียนรู้กันตั้งแต่เด็กในความหมายที่มากไปกว่าว่าการออมเงินคือแค่การหยอดเงินลงกระปุก…เพราะชีวิตของคนเราเกี่ยวพันกับเรื่องเงินๆ ทองๆ ตั้งแต่เกิดจนตาย

การก่อหนี้ไม่ใช่สิ่งเลวร้าย หากมีความสมดุลเหมาะสมย่อมทำให้เศรษฐกิจขยายตัวได้ แต่หากมาตรการ กฎเกณฑ์หละหลวม ไม่เข้มงวด คน 1 คนสามารถมีบัตรเครดิตวงเงินสูงๆ ได้หลายใบ กู้ได้หลายวงเงิน ถ้าคนๆ นั้นไม่มีวินัยทางการเงินที่เข้มงวดมากพอ ย่อมนำมาสู่ปัญหาหนี้ครัวเรือนที่ระยะยาวจะส่งผลเสียต่อเศรษฐกิจไทยมากไปกว่าการกระตุ้นเศรษฐกิจ

ดังนั้นการออมจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่จะทำให้สุขภาพทางการเงินแข็งแรง แต่จะออมแบบไหนอย่างไร ในคอลัมน์ MoneyFIN นี้จะขออนุญาตนำแนวคิดวิธีการต่างๆ มานำเสนอในโอกาสต่อไป

ให้สุขภาพทางการเงินแข็งแรงเอาตัวรอดได้ ท่ามกลางคนทั้งโลกที่กำลังตกเป็นหนี้ที่สูงที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติในเวลานี้

……………………………………………………………………………………………………………….

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

  1. สภาพัฒน์ชี้แจงข้อเท็จจิงหนี้ครัวเรือนสูง https://www.nesdb.go.th/ewt_news.php?nid=9809&filename=index
  2. หนี้ครัวเรือนเรามาถึงจุดนี้ได้อย่างไร

https://thaipublica.org/2019/10/bot-household-debt-seminar-01/

  1. วิกฤติหนี้ทั่วโลกพุ่งสูงรอบ 50 ปี ส่ออาการน่าห่วง

https://businesstoday.co/featured/13/01/2020/%e0%b8%a7%e0%b8%b4%e0%b8%81%e0%b8%a4%e0%b8%95%e0%b8%ab%e0%b8%99%e0%b8%b5%e0%b9%89/

  1. The world is drowning in debt

https://edition.cnn.com/2020/01/13/economy/global-debt-record/index.html

 

Business Today
Business Todayhttps://businesstoday.co
Supporting Thailand's business communities./ FB Page: Business Today Thai/ Social: Business Today Thai (สำหรับ Twitter, YouTube, Telegram)/ LINE: @Business today/ เว็บที่เกี่ยวข้อง: Thailand Today: www.thailandtoday.co/ FB: Thailantoday.co (English)/ Thailand Today News: www.thailandtoday.news/ FB: Thailandtoday.news (Mandarin Chinese)

Latest

ติดตามข่าวสารอัพเดททันใจจาก Businesstoday ได้โดยกรอกอีเมลด้านล่าง

Related News