HomeBT Newsนักวิชาการชี้ PDPA ไม่กระทบประชาชน/ธุรกิจ

นักวิชาการชี้ PDPA ไม่กระทบประชาชน/ธุรกิจ

เปิดอีกหนึ่งมุมมองของผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายกับ พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ที่กำลังจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 28 พฤษภาคม 2563 ในด้านการเตรียมตัว ปรับตัว และผลกระทบ ของทั้งเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล และ องค์กรที่นำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้

–PDPA กระทบธุรกิจและประชาชน นักกม.แนะดีอีเอสใช้ม.4 ออก พ.ร.บ.ยกเว้น
-เพจกฎหมายฯ แจง เตรียมระบบรองรับ PDPA ไม่ทัน 28 พ.ค. นี้จะถูกลงโทษ ไม่เป็นความจริง

ดร.ปิยะบุตร บุญอร่ามเรือง นิติศาสตร์จุฬา ทีมทำงานผู้จัดทำ Thailand Data Protection Guideline กล่าวกับ Business Today ว่า กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวข้องกับ 3 ฝ่ายคือ ‘เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล’ คือประชาชนทั่วไปที่กฎหมายออกมาคุ้มครอง ส่วน ‘ผู้ควบคุมข้อมูล’ และ ‘ผู้ประมวลผลข้อมูล’ คือผู้ที่นำข้อมูลไปใช้เพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจผ่านการให้บริการต่าง ๆ

- Advertisement -

ผู้ควบคุมข้อมูล และ ผู้ประมวลผลข้อมูล มีหน้าที่อธิบายว่านำข้อมูลไปใช้ทำอะไรที่ถูกต้องเหมาะสม เพราะเคยมีกรณีที่นำข้อมูลไปใช้ และไม่ได้แจ้งว่านำไปใช้ทำอะไร และข้อมูลส่วนบุคคลต้องปลอดภัย เช่น การเข้ารหัส เพื่อไม่ให้คนเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย

“ซึ่งกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของไทย รับหลักการมาจาก กฏหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของพลเมืองที่อาศัยอยู่ในเขตสหภาพยุโรป (GDPR) ที่มีรายละเอียดค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้ว เช่น การขอความยินยอม”

ดร.ปิยะบุตร กล่าวต่อว่า ถึงแม้ว่า ผู้ควบคุมข้อมูล จะเป็นผู้รับผิดชอบหลัก แต่ในกรณีที่ ผู้ประมวลผลข้อมูล ฉีกสัญญา หรือทำอะไรที่ผู้ควบคุมข้อมูลไม่รู้ ก็จะต้องรับผิดชอบด้วยตัวเอง

ตัวอย่างผู้ประมวลผลข้อมูลในด้านเทคโนโลยี อาทิ ผู้ให้บริการคลาวด์ หรือผู้ให้บริการแอปพลิเคชันทั้งหลาย

“พระราชบัญญัติฉบับนี้จะเข้ามาเน้นให้ดูแลข้อมูลส่วนบุคคลให้ปลอดภัย ถ้าผู้ประมวลผลข้อมูลทำตามคำสั่งของผู้ควบคุมข้อมูลก็จะไม่มีปัญหาอะไร”

PDPA สร้างความยุ่งยากทั้งต้นทุนและการจัดการหรือไม่?

ดร.ปิยะบุตร กล่าวว่า สำหรับคนที่ไม่ได้ทำเลยถือว่ายุ่งยากมาก แต่ต้องดูว่ากรณีที่บริษัทหรือองค์กรไม่ได้ทำเลย นั่นหมายความว่า ไม่ได้ดูแลข้อมูลให้ปลอดภัยและไม่ได้อธิบายการใช้ข้อมูล ซึ่งไม่ถูกต้องตั้งแต่แรกแล้ว จากการที่ให้คำปรึกษาหลาย ๆ องค์กรพบว่า หลายองค์กรมีการจัดการเรื่องข้อมูลอยู่แล้ว และมาตรฐานสากลของบริการจากต่างประเทศจะกำหนดให้องค์กรเหล่านั้นต้องทำอยู่แล้ว

“เมื่อถามว่ากฎหมายเป็นภาระหรือไม่ ก็ต้องบอกว่าทุกกฎหมายเป็นภาระ แต่มันไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะทุกคนมีพื้นฐานอยู่แล้วและต้องทำ บริษัทที่ทำมาตรฐานเรื่อง ISO จะต้องทำเรื่องความปลอดภัยอยู่แล้ว”

การตลาดแบบขายตรงต้องปรับตัว

ปัญหาการใช้ข้อมูลส่วนบุคคลกับการตลาดจะพบปัญหา เช่น โทรมาขายประกัน หรือ สมัครบัตรเครดิต ซึ่งในอดีตอาจจะมีระบบให้เข้าไปดำเนินการไม่ให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับมาอีกครั้งได้ แต่เป็นการจัดการปลายทาง

ดร.ปิยะบุตร กล่าวว่า พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เข้ามากำหนดมาตรฐานให้ผู้ประกอบการรู้ว่าต้องทำได้ตามมาตรฐานจะได้ไม่มีปัญหา ซึ่งในงานการตลาดจะต้องขอรับความยินยอม คือต้องติดต่อมาเพื่อขอรับความยินยอมก่อนในครั้งแรก

กลุ่มที่ทำการตลาดโดยการโทรหาลูกค้าจะเหนื่อย ในต่างประเทศมีการปรับรูปแบบการตลาดใหม่ ทำผ่านโซเชียลมีเดียมากขึ้น ที่เป็นช่องทางหลักในการสื่อสารของคนในยุคนี้ และเปิดมากกว่า

“ส่วนเรื่องที่บริษัทถูกเจาะระบบ เป็นปัญหาเรื่องความปลอดภัย ถึงแม้จะไม่มีพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ก็ถือว่ามีความผิดอยู่แล้ว”

เจ้าของข้อมูลต้องเตรียมตัวอย่างไร?

ดร.ปิยะบุตร กล่าวว่า เจ้าของข้อมูลควรจะรู้ว่าสามารถใช้ประโยชน์จากกฎหมายคุ้มครองตัวเอง และสามารถสอบถามผู้ที่ติดต่อมาได้ว่าได้ข้อมูลเรามาจากไหน ซึ่งเป็นสิ่งที่เจ้าของข้อมูลควรจะรู้ แตถ้าผู้ติดต่อมาไม่ยอมแจ้งที่มาของข้อมูล เจ้าของข้อมูลสามารถดำเนินการตามกฎหมายได้

“เจ้าของข้อมูลจะต้องรู้ว่าตัวเองได้ให้ความยินยอมกับใครไปบ้างหรือไม่”

ส่วนเจ้าของข้อมูล จะไปละเมิดคนอื่นได้หรือไม่นั้น กฎหมายมีข้อยกเว้นกรณีที่เป็นเรื่องส่วนตัว เช่น การเขียนไดอารี่ การจดบันทึก ติดกล้องวงจรปิดที่บ้าน เพื่อความปลอดภัยส่วนตัว ถือว่าทำได้

กรณีที่ถ่ายรูปและไปติดทะเบียนรถหรือไปติดบุคคลอื่น และนำไปเปิดเผยสาธารณะจะไม่ใช่เรื่องส่วนตัว ซึ่งเจ้าของข้อมูลจะอ้างความเป็นส่วนตัวตามที่กฎหมายบอกไม่ได้

“โซเชียลมีเดียไม่ใช่พื้นที่ส่วนตัว แต่เป็นพื้นที่สาธารณะ ซึ่งการที่คนบอกว่าโซเชียลมีเดียเป็นพื้นที่ส่วนตัวนั้นไม่ถูกต้อง”

ดร.ปิยะบุตร กล่าวต่อว่า การละเมิดความเป็นส่วนตัวนั้นมีความคุ้มครองตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ ไม่จำเป็นต้องรอกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และสามารถเรียกค่าเสียหายได้ แต่จะต้องเกิดเหตุก่อน

แลกบัตรเข้าอาคาร เสี่ยงข้อมูลส่วนบุคคลหลุดหรือไม่?

ดร.ปิยะบุตร กล่าวว่า การแลกบัตรเข้าออกอาคาร เจ้าของอาคารก็จะต้องชี้แจงว่า ทำไมถึงให้แลก เพราะถ้าข้อมูลส่วนตัวจากบัตรประชาชนหลุดไป ผู้ควบคุมข้อมูลจะต้องแจ้งตามมาตรา 22 ว่าจะดำเนินอย่างไร

ซึ่งกฎหมายไม่ได้ห้ามเก็บข้อมูลคนที่ติดต่ออาคาร แต่ต้องอธิบายให้ได้ว่าเก็บไปทำไม และกรณีที่เก็บข้อมูลที่ไม่จำเป็นไปด้วย เช่น ศาสนา และกรุ๊ปเลือด ถ้าผู้ควบคุมข้อมูลไม่สามารถอธิบายได้จะถือว่าทำผิด เพราะไม่มีเหตุจำเป็น และการจัดเก็บจะต้องขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลก่อน

หลังจากกฎหมายประกาศใช้อาคารต่าง ๆ อาจจะมีนโยบายออกมา เพื่อให้คนติดต่อได้อ่านก่อนว่าอาคารมีนโยบายอย่างไร รวมถึงการเก็บภาพกล้องวงจรปิดในอาคารด้วย

ข้อมูลส่วนบุคคล อ้างอิงจากอะไรบ้าง?

คำนิยาม ของข้อมูลส่วนบุคคล คือ ข้อมูลที่สามารถระบุตัวเจ้าของข้อมูลไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม

ข้อมูลทางตรง เช่น ชื่อ นามสกุล ข้อมูลบัตรประชาชน เลขประจำตัวผู้เสียภาษี
ข้อมูลทางอ้อม เช่น หมายเลขโทรศัพท์ เลขทะเบียนรถ

ซึ่งเป็นเรื่องของมาตรฐานไม่ใช่เรื่องของการตีความทางกฎหมาย อย่าง GDPR, ISO หรือ NIST

สถาบันแห่งชาติของมาตรฐานและเทคโนโลยี (NIST) ให้ดู 3 อย่าง คือ

1.ข้อมูลนั้นใช้แยกแยะบุคคลได้หรือไม่ เช่น ตารางที่มีข้อมูลวันเดือนปีเกิดอย่างเดียวถูกนำไปใช้เก็บข้อมูลการเข้าเว็บไซต์ แต่ใน 2 ช่องเป็นข้อมูลวันเดือนปีเกิดคนละวันกัน ถือเป็นข้อมูลส่วนบุคคล เพราะดูออกว่าเป็นคนละคนกัน

2.คุณสมบัติในการติดตาม เช่น ข้อมูลการใช้งานที่มีวันเดือนปีเกิด จะรู้ได้ไหมว่าวันเดือนปีเกิดในตารางที่ 1 กับตารางที่ 2 ที่ตรงกันเป็นคนเดียวกัน ซึ่งมีโอกาสที่จะรู้ ถือว่าเป็นข้อมูลส่วนบุคคล

3.ความสามารถในการเชื่อมโยงข้อมูล มีเบอร์โทรศัพท์อยู่ในตารางโดยไม่รู้ว่าเป็นเบอร์ของใคร ซึ่งสามารถหาได้ว่าเบอร์นี้เป็นของใคร ถือว่าเป็นข้อมูลส่วนบุคคล

ทั้งนี้ในกระบวนการทำงานอย่างใดอย่างหนึ่งจะต้องใช้ข้อมูลหลายอย่างประกอบกันอยู่แล้ว ซึ่งไม่มีงานไหนที่จะดูวันเดือนปีเกิดหรือหมายเลขโทรศัพท์เพียงอย่างเดียว

“เราต้องดูว่างานนั้นใช้ข้อมูลอะไรบ้าง มีความเสี่ยงขนาดไหน และอธิบายได้ว่าจะใช้ข้อมูลไปทำอะไร รวมถึงรักษาให้ปลอดภัย”

อศินา พรวศิน – สัมภาษณ์
ทรงกลด แซ่โง้ว – เรียบเรียง

Latest

ติดตามข่าวสารอัพเดททันใจจาก Businesstoday ได้โดยกรอกอีเมลด้านล่าง

Related News